DRAGAN STANKOVĆ: RUGIPP – Domaćin Drugog sabora geodeta Srbije i Srpske

Sabor geodeta Srbije i Srpske postaje tradicionalno mjesto okupljanja stručnjaka iz geodezije, inženjerstva i srodnih oblasti, sa ciljem razmjene iskustava, unapređenja saradnje i rješavanja aktuelnih izazova u upravljanju prostorom i nepokretnostima. Nakon prošlogodišnjeg sabora u Srbiji, ovogodišnji skup biće održan u Bijeljini, a više od 750 učesnika iz regiona očekuje sadržajan i inovativan program, uključiće stručna predavanja, radionice, panele i prezentaciju savremenih tehnologija

razgovarala SVJETLANA IVANOVIĆ foto Aleksandar ARSENOVIĆ

Republička uprava za geodetske i imovinsko-pravne poslove u fokusu ima jačanje saradnje sa partnerskim geodetskim institucijama, unapređenje sistema masovne procjene vrijednosti nepokretnosti i osnivanje katastra, kao preduslova za pravičniju naplatu poreza, bolje planiranje razvoja i transparentnije tržište. Osim toga, nastavlja se digitalizacija analognih planova, realizacija projekata eksproprijacije, te izgradnja registra investicionih lokacija, kao alata za privlačenje novih ulaganja i jačanje lokalne ekonomije.

Prvi Sabor geodeta Republike Srpske i Srbije, održan prošle godine u Srbiji, postavio je temelje nove ere stručne i institucionalne saradnje u oblasti geodezije. Dragan Stankocić, direktor Republičke uprave za geodetske i imovinsko-pravne poslove najavljuje da će ovogodišnji Sabor biti održan od 13. do 15. oktobra u Etno selu „Stanišići“ kod Bijeljine, i okupiće više od 750 stručnjaka, inženjera, studenata i istraživača iz Republike Srpske, Srbije i regiona. Događaj ima za cilj da podstakne razmjenu znanja, unaprijedi stručne veze i promoviše geodeziju kao ključnu disciplinu za rješavanje imovinsko-pravnih, urbanističkih i razvojnih izazova.

Precizni podaci o vrijednosti i rasprostranjenosti imovine postaće ključni alat za razvojnu i fiskalnu politiku na lokalnom i republičkom nivou

– RUGIPP, kao regionalni lider u uvođenju i primjenjivanju novih tehnologija i znanja, i nosilac ekonomskog razvoja Republike Srpske, pored svih strateških projekata koje realizuje u kontinuitetu posvećen je i osnaživanju i jačanju saradnje sa partnerskim geodetskim upravama, prije svega Republičkim geodetskim zavodom /RGZ/ Srbije. Kruna bratske saradnje je Drugi sabor geodeta Srbije i Republike Srpske, koji od 13. do 15. oktobra 2025. godine u Etno selu „Stanišić“ u Bijeljini organizuju RUGIPP, Društvo geodetskih inženjera i geometara Republike Srpske, RGZ, Vojno-geografski institut „General Stevan Bošković“, Udruženje geodetskih organizacija Srbije – UGOS „Geoudruženje“ i Sindikat zaposlenih u RGZ-u – „Geosindikat“. Ovaj Sabor od nacionalnog i regionalnog značaja organizuje se sa ciljem razmjene iskustava, ideja i inovacija između vodećih geodetskih institucija Republike Srpske, Srbije, Slovenije, Švedske, Rusije, SAD…

Organizacija Prvog sabora geodeta Srbije i Srpske, čiji je domaćin prošle godine bila Srbija, bila je na visokom nivou, te je pred RUGIPP-om veliki izazov, tim prije jer će ovogodišnji okupiti preko 750 geodeta, inženjera, profesora, pravnika, donosioca odluka. RUGIPP kao institucija koja na najefikasniji način ispunjava svoje obaveza u službi građana i društva, ima potrebu da dodatno unapređuje svoje djelovanje kako bi odgovorila na kompleksne zahtjeve savremenog doba. Upravo su ovakvi događaji prilika da se definišu ciljevi, mapiraju problemi i nađu njihova rješenja kroz jačanje saradnje i profesionalnih veza geodetskih institucija, podsticanje inovacija i primjenu novih tehnologija.

RUGIPP već radi i na realizaciji masovne procjene vrijednosti nepokretnosti. Dokle se stiglo i koji su dalji koraci?
– Započete su pripreme za prikupljanje podataka neophodnih za uvođenje sistema masovne procjene vrijednosti nepokretnosti u Banjaluci, Gradiški, Istočnom Sarajevu, Laktašima, Prijedoru, Prnjavoru, Trebinju, Kozarskoj Dubici, Mrkonjić Gradu, Novom Gradu i Srpcu. Radi se o kapitalnom projektu za sve građane i jedinice lokalne samouprave jer je prema našim analizama, između 30 i 40 odsto nepokretnosti u Republici Srpskoj izvan poreskog obuhvata, a popisom ćemo dobiti tačan broj nepokretnosti i njihovu vrijednost što će omogućiti pravičniju naplatu poreza i planiranje privrednog razvoja jedinica lokalne samouprave. Ne radi se ni o kakvom novom porezu, već pravičnijoj naplati postojećeg poreza, što je u nadležnosti Poreske uprave Republike Srpske.

RUGIPP je razvio aplikaciju koja omogućava jednostavno mapiranje i pristup relevantnim informacijama o potencijalnim lokacijama za ulaganje, što značajno doprinosi privlačenju investicija i promociji lokalnog ekonomskog razvoja

Sistem masovne procjene vrijednosti nepokretnosti doprinijeće i transparentnijem tržištu nepokretnosti i poboljšanom radu lokalnih uprava – od urbanističkog planiranja, preko privlačenja investicija, do odgovornijeg budžetskog planiranja. Precizni podaci o vrijednosti i rasprostranjenosti imovine postaće ključni alat za razvojnu i fiskalnu politiku na lokalnom i republičkom nivou. Prikupljeni podaci biće korisni i kada je u pitanju socijalna karta građana, pogotovo kada je riječ o povratu PDV-a pri kupovini prve nekretnine, pa i kada je u pitanju primjena Zakona o izmjeni Zakona o stvarnim pravima. Planiramo i medijsku kampanju kako bismo ovaj značajan projekat približili građanima i preciznije im objasnili kako će popis izgledati, ko će ga sprovoditi i koje su njihove obaveze. Intenzivno radimo na obuci kadra sa kolegama iz Slovenije i Švedske. Naši stručni timovi koristiće savremene metode prikupljanja podataka, uključujući ortofoto snimanje, dronove, geografske informacione sisteme (GIS), SLAM skenere za skeniranje zatvorenih i kompleksnih objekata, kao i LiDAR snimanje, koje omogućava visoko precizno 3D mapiranje terena i objekata.

RUGIPP konstantno radi i na osnivanju katastra nepokretnosti i premjeru?
– Do sada smo osnovali 699 katastarskih opština ili 41,5 odsto teritorije Republike Srpske. U toku je priprema podataka za izlaganje za 28 katastarskih opština, dok je za 67 katastarskih opština završena priprema podataka za izlaganje i baze su spremne za izlaganje. Kada je riječ o premjeru, u proteklom periodu Uprava je započela katastarski premjer nepremjerenih dijelova opštine Nevesinje. Ovo je jedina teritorija Republike Srpske za koju nije izvršen katastarski premjer u Gaus-Krigerovoj projekciji, odnosno tzv. novi katastarski premjer. U aprilu je okončan katastarski premjer katastarske opštine Gornji Podgradci, u Gradiški, a pri kraju je katastarski premjer katastarske opštine Trebinje 1, i katastarske opštine Zvornik 1. Takođe, započeli smo katastarski premjer katastarske opštine Prnjavor.

Za ove katastarske opštine utvrdili smo da tačnost postojećeg premjera nije na zadovoljavajućem nivou i da je u velikoj mjeri neažuran, te da se kroz redovno održavanje toga premjera u velikoj mjeri ne mogu otkloniti postojeći nedostaci. Katastarskim premjerom dobijamo ažuran i tačan katastarski plan koji će služiti kao osnova za uspostavu katastra nepokretnosti. Tačnost graničnih tačaka katastarskih parcela u ovim premjerima je 10 centimetara, što je višestruko tačnije od katastarskih premjera koje smo ranije radili. Napretkom tehnologije i metoda mjerenja danas možemo postići pomenute rezultate u geodetskim premjerima.

Radite i na eksproprijacijama i digitalizaciji analognih katastarskih planova?
– U proteklom periodu završili smo terenske geodetsko-tehničke radove na obilježavanju linije eksproprijacije u dužini od oko 74 kilometra u 17 katastarskih opština za potrebe izgradnje auto-puta Banja Luka-Prijedor, a pri kraju smo i sa izradom elaborata ovih radova. Radi se o dodatnim geodetsko-tehničkim radovima, uglavnom radi izgradnje pristupnih saobraćajnica, vodotoka i kanala u toku izgradnje auto-puta Banja Luka-Prijedor. Očekujemo da do kraja jula ove godine provedemo i promjene u evidencijama o nepokretnostima na osnovu izrađenog elaborata, čime bi se ostvarili uslovi i za vršenja samog postupka eksproprijacije radi izgradnje autoputa Banja Luka-Prijedor.

RUGIPP kao institucija koja na najefikasniji način ispunjava svoje obaveza u službi građana i društva, ima potrebu da dodatno unapređuje svoje djelovanje kako bi odgovorila na kompleksne zahtjeve savremenog doba

U proteklom periodu aktivno smo radili i na digitalizaciji analognih katastarskih planova. Cilj nam je da izvršimo digitalizaciju svih analognih katastarskih planova, kako bismo podatke novog katastarskog premjera koje održavamo dobili u digitalnom obliku, te stvorili preduslove za osnivanje katastra nepokretnosti. U proteklih godinu i po dana digitalizovano je preko deset odsto analognih katastarskih planova. Očekujemo da u toku godine završimo i lidar skeniranje teritorije Republike Srpske čime će Uprava dobiti digitalni model terena, digitalni model površi i klasifikovani oblak tačaka koji se može koristiti za dodatne analize i obrade podataka, te dobijati neki drugi prostorni podaci. Ovo je projekat koji se finansira iz IPA fondova za cijelu teritoriji BiH.

U toku godine planiramo nastavak digitalizacije katastarskih analognih planova i započeti katastarski premjer još tri katastarske opštine radi dobijanja kvalitetnih i ažurnih podataka o nepokretnostima. U te svrhe izradili smo i Projekat digitalizacije analognih katastarskih planova i Projekat katastarskog premjera za tri katastarske opštine. Takođe, plan nam je i digitalizacija podataka katastra vodova, odnosno preciznije rečeno unos podataka katastra vodova u bazu podataka o vodovima.

Nedavno je predstavljen i registar investicionih lokacija, kao ključni instrument u privlačenju novih investicija, razvoju lokalne privrede i stvaranju povoljnog poslovnog okruženja?
– RUGIPP je razvio aplikaciju koja omogućava jednostavno mapiranje i pristup relevantnim informacijama o potencijalnim lokacijama za ulaganje, što značajno doprinosi privlačenju investicija i promociji lokalnog ekonomskog razvoja. Osnovna namjena je popunjavanje i održavanje podataka o dostupnim investicijama putem kojeg će poslovna zajednica i građani imati uvid u planove razvoja u lokalnim zajednicama u domenu investicionih projekata. Registar je kreiran kako bi pomogao svima, naročito manje razvijenim lokalnim zajednicama da mapiraju svoje poslovne zone i učine ih dostupnim potencijalnim investitorima.

RUGIPP je osmu godinu zaredom dobila pozitivno mišljenje Glavne službe za reviziju javnog sektora Republike Srpske za 2024. godinu.
– To nas posebno veseli i tjera da i dalje radimo najbolje što možemo. Takav kontinuitet rezultat je predanog rada rukovodstva i svih zaposlenih. U revizorskom izvještaju navodi se, između ostalog, da finansijski izvještaji RUGIPP-a istinito i objektivno prikazuju, u svim materijalno značajnim aspektima, finansijsko stanje imovine i obaveza, kao i izvršenje budžeta za prethodnu godinu, u skladu sa propisanim okvirom finansijskog izvještavanja za javni sektor važećim u Republici Srpskoj. Ovakav pozitivan revizorski izvještaj posebno je značajan s obzirom da RUGIPP ima 64 organizacione jedinice raspoređene na teritoriji cijele Republike Srpske, kao i veliki broj transakcija koje se obavljaju posredstvom tri fonda, zbog čega je vrlo teško dobiti pozitivne ocjene. Pozitivno mišljenje značajno je i zbog činjenice da RUGIPP sprovodi milionske nabavke kako za potrebe vlastitog rada, tako i za angažovanje geodetskih organizacija, koje prema Zakonu o premjeru i katastru Republike Srpske, obavljaju dio geodetskih radova.

Očekujemo da u toku godine završimo i lidar skeniranje teritorije Republike Srpske čime će Uprava dobiti digitalni model terena, digitalni model površi i klasifikovani oblak tačaka koji se može koristiti za dodatne analize i obrade podataka, te dobijati i neki drugi prostorni podaci

Takođe, Svjetska banka je prihvatila revizorski izvještaj nezavisne revizorske kuće za projekat „Registracija nepokretnosti – dodatno finansiranje“ koji implementira RUGIPP.
– U izvještaju je navedeno da su finansijski izvještaji projekta sačinjeni u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i smjernicama Svjetske banke i da istinito i objektivno prikazuju, u skladu sa pravilima i zadacima projekta, finansijsko stanje. Pored toga, predstavnici Svjetske banke izrazili su zahvalnost projektnom timu RUGIPP-a na predanom radu i rukovođenju projektom.

Svi naši resursi uključeni su u realizaciju ovog strateški važnog projekta za Republiku Srpsku, koji doprinosi boljoj kvaliteti života građana, ali i rada institucija koje su im na usluzi. U okviru Dodatnog finansiranja fokus je usmjeren na unapređenje podataka premjera na područjima na kojima je premjer neažuran ili je kvalitet podataka nezadovoljavajući, a sve kao osnov za kvalitetnu evidenciju o nepokretnostima.

Pripremljen je i polugodišnji izvještaj iz Registra cijena nepokretnosti Republike Srpske. Šta je on pokazao?
– Došli smo do zanimljivih i značajnih podataka iz kojih je vidljivo da je u prvoj polovini 2025. godine, u odnosu na isti period prošle godine, u Republici Srpskoj prometovano manje nepokretnosti, ali po višim cijenama, te je ostvarena cijena u datim ugovorima iznosila 590.018.924 KM što je za 27,5 miliona KM odnosno za 4,9 odsto više nego u istom periodu prošle godine. Po visokim cijena posebno se izdvajaju Pale i Banjaluka, ali se najviše prometovalo u Banjaluci i Bijeljini.