DENIS STEVANOVIĆ: Čuvamo energiju i prirodne resurse

Cilj je da sredstva Fonda budu usmjerena na projekte koji će imati konkretan i mjerljiv efekat, prije svega na zaštitu životne sredine, ali i kroz značajne uštede energije u domaćinstvima i javnim ustanovama. Podjednako su prioritet javni pozivi iz oblasti energetske efikasnosti, kao i oni iz oblasti zaštite životne sredine

razgovarala SVJETLANA IVANOVIĆ      foto Aleksandar ARSENOVIĆ

Prije nego što je izabrani za direktora Fonda za zaštitu životne sredine i energetsku efikasnost Republike Srpske, Denis Stevanović je obavljao više značajnih funkcija na lokalnom nivou u opštini Stanari. Dva puta je biran za odbornika u Skupštini opštine, u jednom mandatu je bio zamjenik načelnika opštine, a u drugom predsjednik Skupštine opštine, a iskustvo stečeno na tim pozicijama pomoglo mu je da bolje razumijete potrebe lokalnih zajednica.

– U tom periodu realizovani su brojni projekti i inicijative značajni za građane, a posebno sam ponosan na one koji su ostvareni na osnovu mog angažmana i aktivizma. Kao jednu od važnijih izdvojio bih izradu pravilnika koji se odnosi na podršku mladim ljudima prilikom kupovine ili izgradnje njihove prve stambene nekretnine, jer smatram da je stvaranje uslova za ostanak i kvalitetan život mladih u lokalnoj zajednici od izuzetne važnosti. Pored toga, kontinuirano sam radio na uspostavljanju dobre saradnje između lokalne i republičke vlasti. Rezultat te saradnje su realizovani projekti u oblasti nabavke komunalne opreme i mehanizacije za lokalno komunalno preduzeće, kao i rekonstrukcija centralne i jedne područne osnovne škole.

Kroz politički i javni angažman uvijek sam nastojao da moj rad bude usmjeren na konkretan doprinos lokalnoj zajednici, a danas mi to iskustvo sa lokalnog nivoa pomaže da bolje razumijem potrebe opština i gradova širom Republike Srpske za realizaciju projekata iz djelokruga rada Fonda.

Možete li ukratko objasniti kako funkcioniše Fond i kako vaša vizija doprinosi zaštiti životne sredine u Republici Srpskoj?

– Fond kao mehanizam Vlade upravlja sredstvima namijenjenim zaštiti životne sredine i unapređenju energetske efikasnosti, te ih usmjerava u projekte koji donose konkretne promjene u lokalnim zajednicama, institucijama i privredi. Moja vizija je da Fond bude snažan most između zakonskih okvira i stvarnih rezultata na terenu, odnosno da omogućimo realizaciju konkretnih projekata koji doprinose zaštiti životne sredine i poboljšanju kvaliteta života građana.

Koji su prioriteti javnih poziva koje Fond raspisuje ove godine?

– Podjednako su nam prioritet javni pozivi iz oblasti energetske efikasnosti, kao i oni iz oblasti zaštite životne sredine. Cilj je da sredstva Fonda budu usmjerena na projekte koji će imati konkretan i mjerljiv efekat, prije svega na zaštitu životne sredine, ali i kroz značajne uštede energije u domaćinstvima i javnim ustanovama. Takođe, planiramo da pokrenemo stvari s mrtve tačke, posebno kad je riječ o zbrinjavanju pojedinih posebnih kategorija otpada.

Kako Fond konkretno pomaže lokalnim zajednicama u zaštiti životne sredine?

– Fond kroz javne pozive i sufinansiranje projekata pruža podršku lokalnim zajednicama u realizaciji mjera koje doprinose smanjenju zagađenja, unapređenju kapaciteta sistema vodosnabdijevanja, zaštiti izvorišta, razvoju efikasnijih komunalnih sistema i sličnim projektima. Pored finansijske podrške, Fond obezbjeđuje i tehničku i savjetodavnu pomoć kako bi projekti bili kvalitetno pripremljeni, održivi i dugoročno korisni za građane i životnu sredinu.

Zagađenje vazduha je česta tema. Koju ulogu Fond ima u rješavanju tog problema?

– Fond ima važnu ulogu kroz sufinansiranje projekata koji doprinose smanjenju emisija štetnih čestica, unapređenju sistema grijanja i povećanju energetske efikasnosti objekata. Međutim, za trajna i sistemska rješenja neophodna je saradnja sa lokalnim zajednicama, privredom i nadležnim institucijama. Naša strategija je da kroz konkretne projekte pokažemo mjerljive rezultate i time podstaknemo širu uključenost svih relevantnih aktera u rješavanju ovog važnog pitanja.

Fond takođe podržava inicijative u upravljanju otpadom. Kako ta podrška izgleda i šta građani mogu očekivati?

– Fond pruža podršku projektima koji se odnose na odvojeno prikupljanje otpada, reciklažu i tretman posebnih kategorija otpada. Kroz javne pozive, kao i saradnju sa lokalnim zajednicama i komunalnim preduzećima, omogućavamo uspostavljanje i unapređenje sistema za pravilno upravljanje otpadom. Takvi projekti imaju direktan pozitivan uticaj na zaštitu životne sredine, ali i na unapređenje kvaliteta života građana.

Sarađujete i s nevladinim organizacijama. Na koji način to doprinosi radu Fonda?

– Nevladine organizacije često pokreću kvalitetne inicijative i projekte koji doprinose zaštiti životne sredine i unapređenju energetske efikasnosti. Kroz javne pozive Fond  im omogućava pristup sredstvima  za realizaciju takvih projekata, čime se dodatno podstiču aktivnosti usmjerene na zaštitu životne sredine. Ova saradnja doprinosi i većoj informisanosti i edukaciji građana, kao i jačanju svijesti o značaju odgovornog odnosa prema prirodi i resursima.

Kakva je saradnja Fonda sa međunarodnim, ali i drugim domaćim institucijama?

– U prethodnom periodu Fond je uspješno realizovao niz projekata širom Republike Srpske, posebno kroz sufinansiranje projekata komunalnih preduzeća i lokalnih zajednica, čime su unaprijeđeni kapaciteti u oblasti zaštite životne sredine i energetske efikasnosti. Kroz saradnju sa UNDP-om i EBRD-om realizovane su značajne mjere energetske efikasnosti u javnim objektima, poput škola, vrtića i zdravstvenih ustanova, što je doprinijelo smanjenju potrošnje energije i unapređenju uslova za korisnike tih objekata.

Pored toga,  Fond ostvaruje izuzetno dobru saradnju sa  Vladom Republike Srpske, što je veoma značajno za realizaciju naših projektnih aktivnosti, imajući u vidu da najvažnije planske i strateške dokumente Fonda odobrava upravo Vlada. Fond je takođe pouzdan partner lokalnim zajednicama, ali i nevladinom sektoru, koji su redovni korisnici Fonda.

Koliko javnih objekata je sanirano kroz projekte sa UNDP-om i EBRD-om i koja vrsta radova je u pitanju?

– Kroz projekat realizovan u saradnji sa UNDP-om, koji je sufinansiran od strane Zelenog klimatskog fonda, sanirano je 17 javnih objekata, među kojima je devet osnovnih škola. Kroz projekat sa EBRD-om planirana je sanacija još 10 javnih objekata. Radovi uskoro počinju na pet objekata za koje su već  potpisani ugovori, dok je za preostalih pet u toku postupak izbora  izvođača.

Oba projekta su usmjerena na unapređenje energetske efikasnosti, odnosno na utopljavanje omotača objekata. Radovi uključuju termoizolaciju vanjskih zidova i tavanica, zamjenu fasadne stolarije i bravarije, ugradnju kotlova na biomasu uz prateće radove na mašinskim instalacijama, kao i  druge slične mjere. Cilj ovih aktivnosti je smanjenje potrošnje energije i emisije CO2, ali i poboljšanje komfora korisnika tih objekata, čime se direktno doprinosi kvalitetu života u zajednici.

Koja je poruka građanima, lokalnim zajednicama i privredi kada je riječ o zajedničkom doprinosu zaštiti životne sredine i unapređenju energetske efikasnosti?

– Zaštita životne sredine i racionalno korišćenje energije nisu samo odgovornost institucija, već zajednički zadatak svih nas – građana, privrede i lokalnih zajednica. Fond će i u narednom periodu nastaviti da podržava projekte koji doprinose očuvanju prirodnih resursa i unapređenju energetske efikasnosti, ali je jednako važno da svi zajedno razvijamo svijest o značaju odgovornog odnosa prema životnoj sredini. Vjerujem da kroz saradnju institucija, privrede i građana možemo ostvariti konkretne rezultate i stvoriti kvalitetnije i zdravije okruženje za buduće generacije.     

SRĐAN TODOROVIĆ OSTAĆE U FONDU UPISAN ZLATNIM SLOVIMA

Prije mene na poziciji direktora bio je naš drug i veliki prijatelj Srđan Todorović, koji je nažalost tragično nastradao. Srđan će ostati upisan zlatnim slovima u istoriju Fonda jer je svojim ličnim angažmanom i vizijom izgradio Fond u respektabilnu instituciju. Osjećam veliku moralnu i profesionalnu odgovornost da nastavim njegov rad i pokušam da dodatno unaprijedim projekte Fonda u skladu sa postavljenim ciljevima.

Sve aktivnosti Fonda zasnovane su na principima javnog interesa, profesionalnosti i transparentnosti i odgovornog upravljanja, što pokazuje kontinuitet rada i povjerenje u ovu instituciju i na međunarodnom planu. Moja uloga kao direktora uvijek će biti usmjerena na realizaciju projekata koji donose konkretne rezultate u oblasti zaštite životne sredine i energetske efikasnosti. U tom smislu, prioritet je efikasan rad institucije i doprinos održivom razvoju u interesu svih građana Republike Srpske.

PODRŠKA STRUCI I ZNANJU

Fond podržava i organizuje razne konferencije.

– Fond podržava regionalne inicijative i skupove, poput SET Trebinje 2026, koji okupljaju ključne aktere energetskog sektora i doprinose razmjeni znanja, razvoju partnerstava i primjeni inovativnih rješenje u praksi. Pored toga, prisutni smo i na mnogim drugim događajima koji su usko vezani za oblasti kojima se Fond bavi, a određene konferencije i stručne skupove organizujemo i samostalno, s ciljem jačanja saradnje i razmjene iskustava između institucija, privrede i stručne javnosti.